Olasılığın olanaksızlığı

Tanrı kavramı, dinin tanımı, inanç ve aklın doğası, insan-evren ilişkisi, dini tecrübeler, ahlak, varoluş, bilginin doğası, kapsamı, kökeni ve kaynağı...
Kullanıcı avatarı
Firavun
Moderatör
Mesajlar: 204
Kayıt: Pzt Şub 01, 2016 5:39 pm
Görüş: Dinsiz
Edilen Teşekkür: 94 kere
Alınan Teşekkür: 136 kere

Olasılığın olanaksızlığı

Mesajgönderen Firavun » Çrş Eki 27, 2021 9:41 pm

Yaşamın oluşması için gereken koşulların oluşma ihtimalinin trilyonun trilyonda birinden daha küçük olmasından dolayı tüm evrendeki dengenin salt bu yaşamı oluşturmak için bilinçli bir şekilde hazırlanmış olduğu iddiasını hepimiz biliyoruz.

Bir agnostik olarak böyle bir bilincin varlığı ya da yokluğu konusunda hüküm veremeyeceğimizi baştan söyleyecek olsam da bazı çıkarımlar yapabiliriz.

Öncelikle burada iki sorun var. Birincisi sonuçtan nedene gitmenin yanlışlığı ve ikincisi bu yanlıştan türeyen taraflı bakış hatası.

Olasılıktan bahsedip zar örneği vermemek olmaz
Diyelim tavla oynuyorsunuz ve daha baştan bir taşınız kırıldı. Haliyle rakibin kendi sahasında kapısı yok ve siz de arka arkaya 10 kez 6-6 attınız. Sanırım bu kimsenin başına gelmemiştir. Böyle bir şey yaşasanız artık bunun bir şanssızlık olmadığına, kesin bir hile/düzen ya da paranormal etkiler olduğuna inanırsınız. Arka arkaya 10 tane 6-6 gelir mi? Bu nasıl düşük bir ihtimal (meraklısı için yazayım: 0,000000000000000278, yani 1 trilyonda 3 gibi bir şey). Peki attığınız zarlar şöyle olsaydı:

3-1, 2-2, 6-1, 3-4, 5-4, 5-4, 2-1, 6-6, 6-3, 4-2, 5-1, 1-1

Yine aynı şekilde şaşırıp aman allahım bana "3-1, 2-2, 6-1, 3-4, 5-4, 5-4, 2-1, 6-6, 6-3, 4-2, 5-1, 1-1" geldi der miydiniz? Aslında bu seri ile 10 tane 6-6 gelme olasılığı aynıdır (dikkatli bir okuyucu burada 12 zar olduğunu fark edebilir. Bilinçli olarak yaptım zira 2-4 gibi farklı sayıların gelme olasılığı 6-6 gibi çift atma olasılığından daha yüksek olduğu için dengelemek gerekti.)
Özetle yukarıdaki seriyi olduğu gibi bulma olasılığı da yaklaşık trilyonda ikidir. Ama bu bizim aklımızda tutup bekleyeceğimiz bir seri olmadığı için böyle bir seriyi bulduğumuzda kahrolmuyoruz (ya da duruma göre sevinçten zıplamıyoruz). Her attığınız 10 zar aslında neredeyse inanılmaz düşük bir olasılıkta meydana gelir, ancak bu bizim dikkatimizi çeken bir sonuç olmadığından nasıl olup da bu serinin geldiğine şaşırmayız.

Tabi ki trilyonda birler bile evrende yaşamın oluşması için gerekli koşulların olması olasılığıyla kıyaslayabileceğimiz kadar küçük değil. Daha ilginç bir olasılıkla devam edebiliriz:

Sizin siz olma olasılığınız.
Annenizle babanızın yalnızca tek bir yumurtası ve spermi tam olarak sizi meydana getirebilirdi. Farklı birleşimlerin hiçbiri siz olmazdınız (en fazla kardeşim diyebileceğiniz biri olurdu). Şimdi hesabını yapalım:
1 erkek hayatı boyunca ortalama 500 milyar sperm üretir
1 kadın ise üremeye müsait 300-400 yumurta üretir (aslında 1 milyon yumurtası olsa da bunlardan 300-400 tanesi üreyebilir)
300 yumurta ve 500 milyar spermden kaç değişik çift oluşturabiliriz? Bunun hesabı basit
2 pantolon ve 3 tişörtü 2x3 = 6 farklı şekilde giyebileceğimize göre, bu kişinin yarın ne giyeceğini tahmin etme olasılığımız 1/6'dır.
Benzer şekilde herhangi bir çiftin üretebileceği çocuk sayısı 300 x 500 milyar = 150,000 milyar = 150 trilyondur.

Yani sizin anne ve babanızdan siz olarak doğma olasılığınız 150 trilyonda birdir (anne ve babanızın tanışmasına kadar geçen süredeki rastlantıları hesaba katmadan)
Peki anne ve babanızın kendileri olma hesabını da yapmak gerekmez mi. Yani annenizin anne ve babasından doğan kişi olması ile babanızın kendi anne ve babasından doğan kişi olma olasılıkları olan 150 trilyonda biri de eklediğimizde;

Yalnızca iki kuşak içinde sizin siz olma olasılığınız 150 trilyon x 150 trilyonda birdir. Geriye dönük 1000'lerce kuşak olduğunu düşünürsek bu olasılık
150 trilyon üzeri 1000'den küçüktür

Özetle dünyanın oluşumundan beri sizin siz olma olasılığınız evrende yaşamın oluşma koşullarının oluşma olasılığından düşüktür. Ama nasıl siz bir kez var olduğunuzda artık diğer alternatifler anlamsız kalıyorsa aynı şey evren/evrenler modeli için de geçerlidir.

Yaşam bir şekilde bu mevcut koşullar sonucu oluştu. Başka koşullar olsaydı başka tür bir yaşam da oluşabilirdi. O yüzden sonuçtan nedene doğru olasılık hesabı yapıp kendi varlığımızı inanılmaz düşük ihtimallerde bularak buna özel anlamlar yüklemek gereksiz olacak.

Bu hesabı artık bilinçli bir varlığın olduğunu ispatlamak için öne sürmekten kaçınmak gerekir. Birisi böyle bir şey söylerse "senin sen olma ihtimalin kaç biliyor musun?" diye yanıt verebilirsiniz.



“Varlık, Tanrı, İnanç” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir