Ne kadar özgürüz?

Kullanıcı avatarı
Lexion
Moderatör
Mesajlar: 75
Kayıt: Cum Eki 30, 2015 8:55 pm
Görüş: Septik-Nihilist
Edilen Teşekkür: 63 kere
Alınan Teşekkür: 87 kere

Ne kadar özgürüz?

Mesajgönderen Lexion » Prş Ara 31, 2015 12:31 pm

 ! Mesaj kısım: David Hume
Özgürlük istek doğrultusunda bir eylemde bulunma ya da bulunmama gücünü ifade eder.


 ! Mesaj kısım: John Locke
Düşüncenin, isteğin ve iradenin olmadığı yerde özgürlük olmaz.


Kendi yaşantınızda özgür olduğunuzu düşünüyor musunuz? Mutlak bir özgürlük var mıdır?

Özgürlük ahlak felsefesinin temel kavramlarından biridir. Davranışlarımızdan sorumlu olabilmemiz için özgür olmamız gerektiğini içsel olarak fark ederiz. İnsanın eylemde bulunurken özgür olduğu kabul edilmelidir. Çünkü yalnızca özgürlük sayesinde iyi veya kötü davranabiliriz. . Bir davranışın ahlaki olması, birtakım şartları taşımasına bağlıdır. Bu şartlardan biri kişinin davranışta bulunurken iradesi ile seçim yapabilmesi, yani özgürlük, diğeri ise özgür olarak yapılan seçimin sonuçlarının üstlenilmesi yani sorumluluktur.

İnsanın eylemde bulunurken özgür olup olamayacağı, özgür olabilirse ne kadar ve hangi şartlarda olabileceği sorusu ahlak felsefesinin cevap aradığı bir soru olarak karşımıza çıkar. Bu sorulara ilişkin felsefe tarihinde birçok farklı cevaplar verilmiş, bu cevapların oluşturduğu temel görüşler determinizm, indeterminizm, otodeterminizm, liberteryanizm ve fatalizmdir. Bunlar kısaca:

Determinizm: İnsan ahlak kurallarının belirlediği sınırlar içinde hareket etmek zorunda olduğu için özgür değildir.

İndeterminizm: İnsanlar ahlaki eylemlerde bulunurken özgürdür. Çünkü insan eylemlerini etkileyen, belirleyen veya kısıtlayan hiçbir etken yoktur.

Otodeterminizm: İnsan davranışını belirleyen, etkileyen bir takım etkenler olsa da özgürlük kişisel olarak elde edilebilir. Kişiye özgürlük, ahlaki ortam hazır olarak sunulmaz fakat bu kişinin asla özgür olamayacağı anlamına gelmez. Çünkü kişi kendi özgürlüğünü kendi yaratır.

Liberteryanizm: İnsan eylemleri birtakım kurallara göre ortaya çıkmaz. İnsan eylemlerini belirleyen kurallar olmadığından insan özgürdür.

Fatalizm: İnsanlar olaylara hükmedemezler. Başlarına gelecek olanları önceden öğrenmiş olsalar bile, bunu değiştirmek ellerinde değildir. Bu yüzden özgürlüğünü değiştiremez.
"Evolution is suicide. Because eventually you realize that life is stupid and pointless."

Kullanıcı avatarı
hector
Moderatör
Mesajlar: 223
Kayıt: Cum Eki 16, 2015 8:26 pm
Görüş: Agnostik Ateist
Edilen Teşekkür: 204 kere
Alınan Teşekkür: 178 kere

Re: Ne kadar özgürüz?

Mesajgönderen hector » Cmt Oca 02, 2016 12:45 am

Hayatımızı istek ve arzularımız doğrultusunda yaşıyoruz.Bunlar tatmin edildikçe yenileri ortaya çıkıyor. Bunun sonu yok gibi gözükse de , bence bir sonu var. Ama bu sona gelinceye kadar kararlarımızı bu istek ve arzular doğrultusunda veriyoruz. Karar verme aşamasında özgür olduğumuzu düşünebiliriz fakat istek ve arzularımızı seçme gibi bir şansımız yok. Onlar kendiliğinden ortaya çıkıyor. Yani özgür falan değiliz.

Mesela genç bir adam sevdiği kadınla evlenmek istiyor. Fakat ailesi karşı çıkıyor ve kesinlikle razı olmayacaklar. Bu adam bir karar vermek zorunda. İki ihtimal var.

1-Sevdiği kadınla evlenmek için ailesini karşısına alacak ve onunla evlenecek.

2-Ailesini karşısına almamak için sevdiği kadından vazgeçecek.

Hangisine karar vereceği özgür irade ile ilgili bir durum değil , tamamen hangi arzusunun ağır bastığı ile ilgili bir durum.

Kısacası aldığımız bütün kararlar aslında özgür irademizle aldığımız kararlar değil ,isteklerimizin bize zorla aldırdığı kararlar.

Edit : Aldığımız kararlarda özgür değiliz ama düşüncelerimizde özgür olmak tamamen kendi elimizde. Ben düşüncelerimde özgür olduğumu düşünüyorum.
Dünya benim tasarımımdır. Arthur Schopenhauer

Brainstorm
Mesajlar: 15
Kayıt: Pzr Eki 18, 2015 11:52 pm
Görüş: Freethinker
Edilen Teşekkür: 1 kere
Alınan Teşekkür: 2 kere

Re: Ne kadar özgürüz?

Mesajgönderen Brainstorm » Cmt Oca 14, 2017 11:59 pm

Evet, en azından düşüncelerimizde özgürüz. uygulama aşamasında ise bazı çevre etkenler engel oluşturabiliyor.

Yine de her insan hayatına yön verebilecek kadar, tercihlerini ortaya koyabilir.

Kullanıcı avatarı
raskolnikov
Mesajlar: 128
Kayıt: Sal Mar 22, 2016 6:07 am
Görüş: Agnostik
Edilen Teşekkür: 49 kere
Alınan Teşekkür: 54 kere

Re: Ne kadar özgürüz?

Mesajgönderen raskolnikov » Çrş Oca 18, 2017 7:37 am

hector yazdı:
Mesela genç bir adam sevdiği kadınla evlenmek istiyor. Fakat ailesi karşı çıkıyor ve kesinlikle razı olmayacaklar. Bu adam bir karar vermek zorunda. İki ihtimal var.

1-Sevdiği kadınla evlenmek için ailesini karşısına alacak ve onunla evlenecek.

2-Ailesini karşısına almamak için sevdiği kadından vazgeçecek.



Yada intihar edecek, yada cinnet geçirip kızın ailesini öldürecek, yada kızı kaçırıp uzun bir süre gözden ırak kaldıktan sonra ailesi bu durumu kabul edecek. :)) Ama dediğinizi anladım..Seçim konusunda özgürüz ama seçimler sınırlı diyorsunuz..

Bence insanın en özgür olduğu alan aklını kullandığı alandır. Ne yapısalcılar gibi insanın tamamen toplumsal yapının bir ürünü olduğunu düşünüyorum, nede varoluşçular gibi bireyin özgür bir özne olduğunu.. Akıldan kastım, akıl tarihi aşabilir. Mesela bir fizikçi toplumun ona dayattığı bilginin sınırlarını aşıp (diyelim ki dinin) evrenin matematiğine ulaşıp yeni bir teori atabilir. Sonra o teori filozofları ve genel paradigmayı etkileyebilir. Fransız filozoflarının Newton'dan etkilendiği gibi. Elbette yine bunu pür özgürlükle yapmaz ama çağına da hapsolmaya bilir insan.

Birde özgürlüğümüzü neyle tanımladığımız önemli. Bir köle de kendisini özgür sanabilir. Yada bir işçi için en büyük özgürlük AKP'ye oy verebilmek olabilir. Özgürlük tanımı da çok mitleşmiştir bence.
Büyük idealler uğruna önce küçük bir azınlık savaşım vermiştir. (Einstein)


“Etik - Ahlak Felsefesi” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir