Cinsel Gelişim Dönemleri

Psikoloji, Felsefe, Sosyoloji, Antropoloji vb.
Kullanıcı avatarı
Lexion
Moderatör
Mesajlar: 75
Kayıt: Cum Eki 30, 2015 8:55 pm
Görüş: Septik-Nihilist
Edilen Teşekkür: 63 kere
Alınan Teşekkür: 87 kere

Cinsel Gelişim Dönemleri

Mesajgönderen Lexion » Prş Ara 31, 2015 11:49 am

Merhaba arkadaşlar,

Sigmund Freud, yetişkinlerde kişilik ve anormal davranışlar üzerinde çalışmalar yapsa da kişiliğin yapısında bebeklik ve çocukluk yıllarının önemini belirten ilk kuramcı olması nedeniyle önemli bir yere sahiptir. Freud kişiliğin biçimlenmesinde yaşamın ilk altı yılının önemini vurgulamış ve çocuk yetiştirmede anne-baba tutumlarının önemine dikkati çekmiştir.

Freud'a göre insan kişiliği üç kısımdan oluşur. İd, ego ve süperego. (Detaylı bilgi için bu forumda açtığım konuya buraya tıklayarak gidebilirsiniz). İd, kişiliğin temel taşıdır. Doğuştan gelen ve ruhsal enerjinin kaynağıdır. İd aynı zamanda iç güdülerin de kaynağıdır. Bu iç güdüler libido, saldırganlık gibi içgüdüler. Ruhsal enerjinin iç güdüleri biçiminde çıkması ve bir an önce oluşan açlığının doyurulması gereklidir. Burada ise devreye ego giriyor.

Ego kişiliği yürütme organıdır. İd'in istekleriyle dış dünyanın (yani süperego) eşleştirilmesi ile uğraşmakta. Ego gerektiğinde idden gelen istekleri ertelemeye, hoş yaşantıları seçmeye, hoş olmayanlardan olabildiğince uzak durmaya çalışır. Ego; akılcı, mantıklıdır. Süperego ie toplumsal ahlak kurallarını barındırır. Süperego bu anlamda bir nevi vicdan demektir. Değer yargıları, ahlak kuralları süperegoda bulunur. Her zaman kafasına estiği gibi hareket eden, toplumsal kuralları hiçe sayan bir kimsede id baskındır, sürekli ahlak kurallarını ve başkalarının ne diyeceğini dikkate alan, kurallara sıkı sıkıya bağlı kişide süperego baskındır. Akılcı davranmaya çalışanlarda ise ego.

Dönemler beşe ayrılmakta. Oral, anal, fallik, latent ve genital dönem. Sırasıyla başlayalım.

Oral Dönem

Oral dönemde haz bölgesi ağızdır. Belli başlı davranış biçimi olarka emme, içme örnek gösterilebilir. Bebek, bu dönemde etrafında ki uyarıcıları almaya çalışır. Kabiliyetleri kısıtlı olduğu için gördüğü, duyduğu şeyleri sürekli içine almaya çalışır, onları emerek farkına varacağını düşünür. Dönem iyi geçmezse ileride ağızla ve içe almayla alakalı takıntılar olabilir. Sigara içmek gibi. Bu dönemin ikinci kısmında dişler çıkar ve ısırma artık kazanılmıştır.

Bu dönemde bebek özellikle bulunduğu ortam ile birlikte dünyanın güvenilir bir yer olup olmadığını anlamaya çaışır. Bu dönem iyi geçerse güven duygusu edinilir. Bebeğin ihtiyaçlarının düzenli karşılanması, duygu gelişimini hızlandırır. Bebek, annesiyle nasıl yaşarsa ileri ki dönemlerde de insanlarla o davranışlarla yaşamaya çalışır.

Anal dönem

Anal dönem, haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem anlamındadır. Bu dönemde çocuk dışkı tutma ve bırakma davranışlarını yoğun biçimde kullanır. Bu dönem tuvalet eğitiminin ağır bastığı dönemdir. Çocuk dışkısını ve çişini, kaslarını kontrol altına alarak tutmasını öğrenir.

Tuvalet eğitimi aşamasında anne, çocuğun dışkısını tutmasını ve uygun zaman ve yerde yapmasını ister. Bunun için ödül ve ceza kullanır. Çocuk için dışkısı önemlidir. Dışkısı ile oynayabilir ve çevreye sürebilir. Bu durumda annenin tepkisiyle karşılaşır. Aynı dışkılama işlemi için annenin bazen sevinmesi, bazen kızması çocukta şaşkınlık yaratır.

Annesinin baskısı sonucu çocuk, istenmeyen güdülerini bastırır. Bu dönemde annenin çok sabırlı ve sevecen olması gerekir. Annenin tuvalet eğitimi sırasında gösterdiği baskıcı ve katı tutumu çocuğun dışkısını tutmasına ve ileriki yaşamında inatçı, cimri ve yıkıcı kişilik özellikleri göstermesine neden olur.

Fallik Dönem

Bu dönemde kişinin dikkati, ilgisi ve haz duygusu cinsel organlara yönelmiştir. Freud kuramını bu dönemde yaşandığını düşündüğü Oedipus ve Elektra Kompleksleri üzerine kurmuştur.

Oedipus kompleksi, erkek çocuğun annesine karşı (cinsel) bir istek duyması ve babasını rakip olarak algılaması demektir. Bu dönemde cinsiyeti(ni) keşfeden çocuk, bir yandan babasına hayranlık duyar, öte yandan (annesine karşı hissettiği duyguları anlarsa diye) babadan korkar. Elektra kompleksi ise kız çocukların babalarına karşı bir ilgi duyması ve annelerini rakip olarak görmeleri durumudur.

Freud daha çok oedipus kompleksi ile ilgilenmiştir. Gerek kız çocuğun gerekse erkek çocuğun ilk olarak anne ve babasıyla başlayan cinsel tercihleri süreç içinde kız çocuğun annesine benzeme, erkek çocuğun ise babasına benzeme çabalarıyla yön değiştirir. Çocuklar artık kendileri için rakip olan anne ve baba modelleriyle kurdukları özdeşimle onlar gibi olmayı deneyerek bu çatışmayı çözümlemeye çalışırlar. Kız çocuk annesine benzeyerek babasının beğenisini kazanmaya, erkek çocuk da annesinin beğenisini kazanmaya çalışır. Bu mücadele Freud’un kuramının temelini oluşturur.

Erkek çocuğun annesine yönelik cinsel duyguları özellikle babasıyla olan ilişkilerinde çatışma yaratır. Babadan gelecek cezanın cinsel isteklerin merkezi olan organlarına yöneleceğini bekleyen çocuk, babasının kendisinin cinsel organlardan yoksun bırakacağından korkar (İğdiş edilme korkusu). Bu durum anneye duyulan cinsel duyguların babaya yönelik düşmanlık duygularının bastırılmasına neden olur. Bu karmaşa aynı zamanda erkek çocuğun babasıyla özdeşleşmesine neden olur, anneye yönelen cinsel isteklerin yerini sıcak sevgi duygularının almasını sağlar.

Kız çocuklarda ise bu dönemde ilk sevgi nesnesi olan kişi yani annenin yerini giderek baba alır. Freud’a göre bu durum kız çocuğun penisten yoksun olduğunu fark etmesi ile başlar. Kız çocuk eksiklik duyduğu bu durumdan annesini sorumlu tutar ve babasına yaklaşır. Babasına karşı geliştirdiği bu yakınlık aynı zamanda kendinde olmayan bir organa sahip olmasındandır. Penise imrenme adı verilen bu durum, erkekteki iğdiş edilme korkusunun karşılığıdır. Bu karmaşa erkek çocukta olduğu gibi kız çocukta da bastırılır ya da çözümlenir.

Latent (gizil) dönem

İlkokul dönemini kapsayan yedi – on bir yaş dönemi Freud’a göre latent dönem olarak adlandırılır. Bu dönemde çocuk önceki cinsel meraklarını ansızın unutur. Ruhsal ve cinsel alanda daha önceki yıllarda yaşanmış olan çalkantılar ve çatışmalar yatışır. Okula başlama, cinsel aktivitelerin azalması ve toplumsallaşma görülür. Toplumsal kurallar benimsenir. Bu dönemde anne-baba ve aile bireylerine, öğretmen ve akranlar eklenmiştir. Çocuk artık annebabasının yanında başka kişilerle de özdeşim kurar.

Bu dönemde cinsel roller sağlamlaşır ve pekişir. Kız ve erkek çocukların oyunlarının niteliği farklılaşır.

Genital (puberte) dönem

Freud ergenlik dönemini genital dönem olarak adlandırmaktadır. Çocuğun cinselliği üreme amacına yönelik değildir daha çok haz almaya yöneliktir. Ergenlik ile birlikte kişinin cinselliği üreme amacına yönelik hale gelir. Bu dönem çocuklukla erişkinlik arasında yer alan, ruhsal sorunları bol olan bir dönemdir. Buna paralel olarak çocukluğun bağımlılık döneminden, erişkinin bağımsız dönemine geçiş başlar.

Bu dönemin amacı gencin anne-babasına olan bağımlılığından koparak, aile dışındaki karşı cinsle olgun ilişkiler kurabilmeyi öğrenmesidir.

Sevgiler

Kaynak:

- S. Freud, Cinsel Dönemler ve Alışkanlıklar.
- Ankara Psikoloji Merkezi.
"Evolution is suicide. Because eventually you realize that life is stupid and pointless."

“Sosyal Bilimler” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir